جمال الدين محمد الخوانساري

360

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

هر كه بپوشاند از تو عيب ترا ، وعيب كند ترا در غيبت تو ، پس اوست دشمن ، پس حذر كن از أو . 8746 من بصّرك عيبك وحفظك في غيبك فهو الصّديق فاحفظه . هر كه بينا گرداند ترا بعيب تو ، ونگاهدارد جانب ترا در غيبت تو ، پس اوست دوست ، پس نگاهدار أو را . 8747 من كان له من نفسه يقظة كان عليه من اللَّه حفظة . هر كه بوده باشد از براي أو از نفس أو بيداريى ، بوده باشد بر أو از جانب خدا نگاهدارندگان ، يعنى ملائكهء كه نگاهدارند أو را از بديها وآفات . 8748 من بذل لك جهد « 1 » عنايته فابذل له جهد « 2 » شكرك . هر كه بذل كند از براي تو جهد عنايت خود را پس بذل كن از براي أو جهد شكر خود را ، « عنايت » بمعنى اهتمام است و « جهد » بفتح جيم وضمّ آن بمعنى طاقت وتوانائى است ، وبعضي گفته‌اند كه بضمّ جيم بمعنى طاقت است وبفتح جيم بمعنى مشقّت ، ومراد اينست كه كسى كه بذل كند از براي تو طاقت اهتمام خود را يعنى نهايت توانائى اهتمام را يا مشقّت آنرا كه همان منتهاى طاقت باشد كه تحمّل آن بىمشقّت نباشد پس بذل كن تو نيز از براي أو طاقت شكر خود را يعنى منتهاى طاقت آنرا يا مشقّت شكر خود را كه همان منتهاى طاقت آن باشد . 8749 من عدل عن واضح المسالك سلك سبل المهالك . هر كه عدول كند از واضح مسالك يعنى راهها ، سلوك كند راههاى مهالك يعنى مهلكه‌ها يا هلاكتها ، غرض اينست كه هر كه از راه حقّ كه واضح وظاهرست عدول كند برود براههايى كه أو را بهلاكت اندازد مانند كسى كه در بيابانها از جادّهء واضح عدول كند .

--> ( 1 ) قرائت اين كلمه بضمّ جيم نيز درست است چنانكه شارح ( ره ) گفته . ( 2 ) قرائت اين كلمه بضمّ جيم نيز درست است چنانكه شارح ( ره ) گفته .